انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Investigation of the Catalysts for Selective Ethylbenzene Dealkylation from a Mixed Feed of Xylenes بررسی کاتالیست‌های دی‌آلکیلاسیون گزینش‌پذیر اتیل‌بنزن از خوراک مخلوط زایلن‌ها 8 28 226066 10.22034/ijche.2025.492460.1475 FA آرمان میرچی دانشجوی دکتری مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی شریف محمد کاظمینی استاد مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی شریف سعید سلطانعلی دانشیار مهندسی شیمی، پژوهشگاه صنعت نفت سید رضا سیف محدثی مربی مهندسی شیمی، پژوهشگاه صنعت نفت Journal Article 2024 12 09 Paraxylene is known as the most important and widely-used isomer within the xylenes due to its wide applications. The presence of ethylbenzene as an undesirable component amongst xylene isomers has long been considered a major challenge in the process of xylene isomerization. To optimize process performance, converting ethylbenzene to other products is essential. On the other hand, in addition to the effective conversion of ethylbenzene, the loss of xylenes must be desirably prevented. Therefore, the catalyst used must have high shape selectivity towards the conversion of ethylbenzene. The use of appropriate hydrogenation metals and various surface modification methods, including silanization, dealumination, and selective poisoning, as well as the use of different binders have been investigated to achieve maximum ethylbenzene conversion while to minimize xylene loss in the design of catalysts for the xylene isomerization. This study, aimed at improvingthe performance of the process above, examines researches conducted upon the effect of the aforementioned modification methods and changing of the operating conditions upon the catalyst performance of the ethylbenzene conversion and xylene isomerization processes. پارازایلن به‌دلیل کاربردهای گسترده، مهم‌ترین و پر مصرف‌ترین ایزومر در مخلوط زایلن‌ها شناخته‌می‌‌شود. وجود اتیل‌بنزن به‌عنوان جزء نامطلوب در میان ایزومرهای زایلن، همواره از چالش‌های اساسی در فرایند ایزومریزاسیون زایلن‌ها است و به‌منظور عملکرد بهینۀ فرایند، تبدیل اتیل‌بنزن به محصولات دیگر ضروری است. از سوی دیگر علاوه بر تبدیل مؤثر اتیل‌بنزن، باید از هدررفت زایلن‌ها به‌نحو مطلوبی جلوگیری‌شود. از این رو کاتالیست مورد استفاده باید گزینش‌پذیری شکلی بالایی نسبت به تبدیل اتیل‌بنزن داشته‌باشد. به‌کارگیری فلزات هیدروژناسیون مناسب و روش‌های مختلف اصلاح سطح، شامل سیلانیزاسیون، آلومینیوم‌زدایی و مسمومیت گزینشی، هم‌چنین استفاده از بایندرهای مختلف، به‌منظور دست‌یابی به حداکثر تبدیل اتیل‌بنزن و حداقل اتلاف زایلن‌ها در طراحی و ساخت کاتالیست‌های فرایند ایزومریزاسیون زایلن بررسی شده‌است. این مطالعه با هدف بهبود عملکرد فرایند مذکور، به بررسی پژوهش‌های انجام‌شده در مورد تأثیر روش‌های اصلاح مذکور و هم‌چنین، تغییر شرایط عملیاتی، بر عملکرد کاتالیست فرایندهای تبدیل اتیل‌بنزن و ایزومریزاسیون زایلن‌ها می‌پردازد.

https://www.ijche.ir/article_226066_4c35381b6b251c3b17ffb1842a2952bc.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Improving Sustainability in Cement Manufacturing Through Waste Heat Recovery (Case Study: Khash Cement Company) بهبود پایداری در تولید سیمان از راه بازیابی حرارت تلف‌شده (مطالعۀ موردی: کارخانۀ سیمان خاش) 29 40 226052 10.22034/ijche.2025.500293.1491 FA سمیه منصوری دکتری مهندسی شیمی، دانشگاه سیستان‌وبلوچستان فرهاد شهرکی استاد مهندسی شیمی، دانشگاه سیستان‌وبلوچستان 0000-0002-7649-5009 جعفر صادقی دانشیار مهندسی شیمی، دانشگاه سیستان‌وبلوچستان محمد رضا سردشتی بیرجندی استادیار مهندسی شیمی، دانشگاه سیستان‌وبلوچستان اسماعیل کوهستانیان استادیار مهندسی شیمی، واحد ایران‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران‌شهر، ایران Journal Article 2025 01 16 In this study, the potential for waste heat recovery in the 2600-ton-per-day rotary kiln system of Khash Cement Plant was investigated. A comprehensive mass and energy balance was conducted using operational data. Results indicate that around 40% of the input energy is lost through heat dissipation. The main sources of energy loss are: preheater exhaust gases (28.8%), hot air discharged from the grate cooler (3.6%), and radiation and convection losses from the kiln surface (5%). Two recovery strategies were evaluated: (1) utilizing preheater and cooler exhaust gases through a Waste Heat Recovery System (WHRS) to generate electricity, and (2) recovering heat from the kiln surface using a heat exchanger. Implementing these solutions could increase the thermal efficiency of the system from 50.6% to 67.5%, contributing significantly to energy conservation, operational cost reduction, and environmental sustainability. در این مطالعه، بازیافت حرارت از کورۀ دوار سیمان با ظرفیت ۲۶۰۰ تن در روز کارخانۀ سیمان خاش بررسی‌شد. در ابتدا، موازنۀ جرم و انرژی برروی داده‌های عملیاتی کارخانه انجام‌گرفت؛ نتایج نشان‌داد که تقریباً 40 درصد کل انرژی ورودی از راه سوخت، با اتلاف حرارتی هدر می‌رود. این اتلاف انرژی عبارت‌ از گازهای خروجی از پیش‌گرمکن (28/8 درصد)، هوای داغ خروجی از گریت‌کولر (3/6 درصد) و بدنۀ کوره (5 درصد شامل تشعشع به‌همراه جابه‌جایی) است. دو راه‌کار برای بازیابی اتلاف انرژی در فرایند تولید کلینکر بررسی‌شد: (۱) استفاده از گازهای خروجی پیش‌گرم‌کننده و خنک‌کننده از راه سامانۀ بازیابی حرارت اتلافی (WHRS) برای تولید برق، و (۲) بازیابی حرارت از سطح کوره بااستفاده‌از مبدل حرارتی. پیاده‌سازی این راه‌کارها می‌تواند بهره‌وری حرارتی سامانه را از 50/6 درصد به 67/5 درصد افزایش‌دهد که نقش چشم‌گیری در صرفه‌جویی انرژی، کاهش هزینه‌های عملیاتی و پایداری محیط زیستی دارد.

https://www.ijche.ir/article_226052_b530f4b470602931550966926bab1a38.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Estimating NRTL Parameters via PSO Algorithm for Dibenzothiophene Extraction from Fuel Using Deep Eutectic Solvent تخمین مشخصه‌های مدل NRTL با الگوریتم PSO در جداسازی دی‌بنزوتیوفن از سوخت با حلال یوتکتیک 41 52 226111 10.22034/ijche.2025.501285.1492 FA حامد کاظمی گلباغی دانشجوی دکتری مهندسی شیمی، دانشگاه صنعت نفت وحید محبی دانشیار مهندسی شیمی، دانشگاه صنعت نفت 0000-0003-0950-4646 Journal Article 2025 01 21 Separation of sulfur-containing compounds from fuel remains one of the major challenges in crude oil refining processes. Extractive desulfurization using deep eutectic solvents (DES) has gained the attention of researchers as an effective method for removing these compounds from fuel. In this study, binary interaction parameters of the Non-Random Two-Liquid (NRTL) model were estimated using equilibrium solubility data of dibenzothiophene in the model fuel and the eutectic solvent (choline chloride and diethylene glycol), applying the Particle Swarm Optimization (PSO) algorithm. Subsequently, the developed thermodynamic model was employed to predict the extractive desulfurization performance. Modeling results indicate that the separation efficiency increases at lower temperatures and with a higher solvent-to-fuel ratio. Specifically, at 20 °C, increasing the solvent ratio from 0.1 to 3 led to an increase in DBT removal from 1.9% to 37%, while at 60 °C, the efficiency increased from 1.7% to 34%. جداسازی ترکیبات گوگردیِ همراه سوخت از چالش‌های بزرگ در فرایندهای پالایش نفت خام است. گوگردزدایی استخراجی بااستفاده‌از حلال‌های یوتکتیک عمیق، به‌عنوان روشی مؤثر برای حذف این ترکیبات از سوخت، نظر محققان را جلب‌کرده‌است. در این مقاله، ضریب‌های مدل ترمودینامیکی غیرتصادفی دو مایع بااستفاده‌از دادههای تعادلی حلالیت دیبنزوتیوفن در دو فاز سوخت مدل و حلال یوتکتیک (کولینکلراید و دیاتیلن‌گلایکول) با به کارگیری الگوریتم ازدحام ذرات استخراج‌شده‌است. سپس، بااستفاده‌از مدل ترمودینامیکی بهدست‌آمده، به پیشبینی فرایند گوگردزدایی استخراجی پرداخته‌شده‌است. نتایج مدل‌سازی نشان‌می‌دهد که بازدهی جداسازی در دماهای پایین‌تر بیشتر است و با افزایش نسبت حلال به سوخت، به‌طور قابل توجهی افزایش‌می‌یابد؛ بهطوری‌که در دمای °C20 ،با افزایش نسبت حلال از 0/1 به 3 موجب افزایش بازده جداسازی از 1/9% به 37% شد، درحالی‌که در دمای °C60، این مقدار از 1/7% به 34% افزایش‌یافت.

https://www.ijche.ir/article_226111_40981930a09c373e5cd4acaba094ecd6.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Separation of Ethyl Acetate from Water via Pervaporation Using a Novel Silicone-Based Membrane جدا‌سازی اتیل‌استات از آب از راه تراوش تبخیری بااستفاده‌از غشای پایه‌سیلیکونی جدید 53 67 224785 10.22034/ijche.2025.512294.1510 FA دنیا صادقی فاتح کارشناس ارشد مهندسی زیست‌پزشکی، دانشگاه تهران علی پورخلیل استادیار مهندسی زیست‌پزشکی، دانشگاه تهران حسن فرخ زاد استادیار مهندسی شیمی، دانشگاه علم و صنعت ایران 0000-0001-8816-8489 Journal Article 2025 03 14 This study investigated the performance of a polydimethylsiloxane (PDMS) membrane, commercially known as ELASTOSIL® RT 601 A/B, for separating ethyl acetate from water via pervaporation. The membrane was selected due to its structural similarity to PDMS, excellent hydrophobicity, lower cost, and wider availability. Characterization techniques such as FTIR, FESEM, and water contact angle measurements were employed to evaluate the membrane. Pervaporation experiments were conducted at temperatures ranging from 30 to 50°C and feed concentrations of 5 to 15 wt% ethyl acetate under a vacuum pressure of 200 mbar. The results demonstrated that at 5 wt% feed concentration and 30°C, the membrane achieved a total flux of 0.73 kg/m²·h and a selectivity of 33.2. Increasing the temperature to 50°C nearly doubled the permeate flux but reduced selectivity by 20%. Similarly, raising the feed concentration to 15 wt% doubled the flux but decreased selectivity by 40%. The study highlights the efficacy of ELASTOSIL® RT 601 A/B as a cost-effective and accessible membrane for ethyl acetate-water separation under varying operational conditions. در این مطالعه، عملکرد‌ غشای پلی‌دی‌متیل‌سیلوکسان (PDMS) با نام تجاری ELASTOSIL® RT 601 A/B برای جداسازی اتیل‌استات از آب در فرایند تراوش تبخیری بررسی‌شد. این غشاء به‌دلیل شباهت ساختاری با PDMS و خواص آب‌گریزی مطلوب، همراه با قیمت پایین‌تر و دسترسی آسان، به‌عنوان گزینۀ بهینه انتخاب‌شد. ارزیابی غشاء بااستفاده‌از فن‌های FTIR، FESEM و اندازه‌گیری زاویۀ تماس آب انجام‌شد. آزمایش‌های تراوش تبخیری در محدودۀ دمایی ۳۰ تا ۵۰ درجۀ سلسیوس و غلظت خوراک ۵ تا ۱۵ درصد وزنی اتیل‌استات تحت فشار خلأ ۲۰۰ میلی‌بار انجام‌گرفت. نتایج نشان‌داد که در غلظت ۵ درصد وزنی و دمای ۳۰ درجۀ سلسیوس، غشاء به شار کلی 0/73 کیلوگرم بر مترمربع ساعت و گزینشگری 2/33 دست‌یافت. افزایش دما تا ۵۰ درجۀ سلسیوس، شار عبوری را تقریباً دو برابر کرد، اما گزینشگری ۲۰ درصد کم شد. هم‌چنین، افزایش غلظت خوراک به ۱۵ درصد وزنی، شار را دو برابر کرد، اما گزینشگری ۴۰ درصد افت‌کرد. این پژوهش نشان‌می‌دهد که غشای ELASTOSIL® RT 601 A/B به‌دلیل کارایی بالا، هزینۀ کمتر و دسترسی آسان، گزینۀ مناسبی برای جداسازی اتیل‌استات از آب در شرایط عملیاتی مختلف است.

https://www.ijche.ir/article_224785_b7b1a52f07ea8a484e977b46f2bc2aa1.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Development of Chitosan-Graphene Oxide Nanocomposite Hydrogel for Adsorption and Recovery of Platinum from Aqueous Solutions توسعۀ هیدروژل نانوکامپوزیتی کیتوسان- گرافن اکساید با هدف جذب و بازیافت پلاتین از محلول‌های آبی 68 83 227683 10.22034/ijche.2025.517721.1515 FA فرنوش خادمی دانشجوی دکترای مهندسی شیمی، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران مهسا باغبان صالحی استاد مهندسی شیمی، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران حمیدرضا مرتهب استاد مهندسی شیمی، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران 0000-0002-2956-8447 سید حمید احمدی دانشیار شیمی تجزیه، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران Journal Article 2025 04 19 In this study, a nanocomposite hydrogel was synthesized from a biodegradable polymer (chitosan), grafted with acrylic acid and crosslinked by polyethyleneimine. The hydrogel was prepared via the sol–gel method to enable selective platinum removal and recovery from aqueous solutions. To enhance adsorption capacity and structural integrity, graphene oxide nanoparticles were incorporated into the network. Characterization by FTIR, BET, XRD and TGA confirmed successful formation of the chitosan–grafted acrylic acid nanocomposite hydrogel. TGA results indicated thermal stability up to 274°C. Adsorption data were modeled using the Langmuir isotherm, yielding a maximum capacity of 217.4 mg g⁻¹. A Gibbs free energy change of –1,473J mol⁻¹ was calculated, indicating spontaneity of the process. Across three consecutive adsorption cycles, the graphene oxide–reinforced hydrogel achieved platinum uptake efficiencies of 98%, 84.42% and 70.69%. Corresponding desorption stages released 85%, 72% and 60% of the adsorbed platinum, respectively. در پژوهش حاضر، هیدروژل نانوکامپوزیتی برپایۀ پلیمر زیست‌تخریب‌پذیر کیتوسان پیوندداده‌شده با اکریلیک‌اسید به‌وسیلۀ عامل اتصال‌دهندۀ عرضی پلی‌اتیلن ایمین به‌منظور حذف و بازیابی پلاتین به‌روش سل‌ژل سنتزشد. به‌منظور هم‌افزایی در افزایش ظرفیت جذب و بهبود استحکام ساختاری هیدروژل از نانوذرات گرافن‌اکساید در ساختار هیدروژل استفاده‌شد. ساختار هیدروژل نانوکامپوزیتی Gr(Chitosan-grafted-AA) با آزمون‌های مشخصه‌یابی FTIR، BET، XRD و TGA تأیید و تأثیر pH بر عملکرد جاذب بررسی‌شد. بر اساس داده‌های TGA جاذب تا دمای 274 درجۀ سلسیوس دارای پایداری ساختاری است. ظرفیت جذب پلاتین 217/4 میلی‌گرم بر گرم و انرژی آزاد گیبس فرایند 1473- ژول بر مول است. نتایج نشان‌داد که هیدروژل (Chitosan-G-AA) تقویت‌شده با نانوذرات گرافن‌اکساید با بیشینۀ عملکرد در محیط اسیدی و در سه سیکل متوالی قابلیت جذب پلاتین برابر با 98، 84/42 و 70/69 و رهایش 85، 72 و 60 درصد را در هر مرحله دارد.

https://www.ijche.ir/article_227683_e52a3e714d068f52c5336b672acf3622.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Economic Evaluation of Industrial Production of Nano Biocarbon Adsorbent from Biowaste for Ultra-Fast and Ultra-Efficient Phenol Removal ارزیابی اقتصادی تولید صنعتی نانوزیست‌جاذب کربنی از پسماند زیستی برای حذف سریع و کامل فنل 84 96 226947 10.22034/ijche.2025.524486.1524 FA فهیمه سادات کشمیری دانشجوی دکتری تخصصی، گروه شیمی و مهندسی شیمی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران حسین قنادزاده گیلانی استاد مهندسی شیمی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ملیحه صمدی کاظمی دانشیار، گروه شیمی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران 0000-0003-4361-7548 Journal Article 2025 05 23 Phenolic industrial wastewaters and their release into the environment are environmental problems. Among the various methods for separating phenol from wastewater, the adsorption process is a widely used method. The aim of this study is economic evaluation of industrial production of nano biocarbon adsorbent prepared from peanut shell. The unique capability of this adsorbent, having three features simultaneously, ultra-fast and complete removal of phenol, and high adsorption capacity, has made it a practical and competitive product. Based on the economic evaluation, the production of this adsorbent using the method presented in this study is economically profitable and costs 1440 thousand rials per kilogram of final product. The payback period for different discount rates is 3.3 to 5.9 years. The internal rate of return is 40% for ten years from the time of implementation of the production plant, which is higher than the common bank discount rate (23%) and indicates the profitability of the project. پسابهای فنلی صنایع و رهاسازی آنها به پیرامون از مشکلات زیستمحیطی هستند. در بین روشهای مختلف جداسازی فنل از پساب، فرایند جذب سطحی، روشی پرکاربرد است. هدف از این پژوهش، ارزیابی اقتصادی تولید صنعتی نانوزیستجاذب کربنی تهیه‌شده از پوستۀ بادام زمینی است. قابلیت منحصربهفرد این جاذب، یعنی دارابودن همزمان سه ویژگیِ حذف فوقالعاده سریع و کامل فنل و ظرفیت جذب بالا، آن را به یک محصول کاربردی و رقابتپذیر تبدیل‌کرده‌است. بر اساس ارزیابی اقتصادی انجام‌شده، تولید این محصول با روش ارائهشده در این پژوهش، از نظر اقتصادی سودآور است و 1440 هزار ریال به‌ازای هر کیلوگرم محصول نهایی هزینه‌دارد. مدت زمان بازگشت سرمایه برای نرخهای تنزیل مختلف 3/3 الی 5/9 سال است. نرخ بازده داخلی 40 درصد برای 10 سال از زمان اجرای طرح تولید است که بالاتر از نرخ تنزیل رایج بانکی (23 درصد) است و نشان از سودآور بودن پروژه است.

https://www.ijche.ir/article_226947_ca29c08bafc1e223662b5ad02bcd48a1.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Design and Construction of a Pilot Scale Laboratory Setup for Carbon Dioxide Adsorption by Astragalus Biomass طراحی و ساخت دستگاه آزمایشگاهی مقیاس نیمه‌صنعتی برای جذب کربن‌دی‌اکسید با زیست‌تودۀ آستراگالوس (گون) 97 112 229870 10.22034/ijche.2025.525911.1525 FA محسن نادمی دانشجوی دکتری مهندسی شیمی، دانشگاه رازی غلامرضا مرادی استاد مهندسی شیمی، دانشگاه رازی 0000-0002-6006-0270 محسن منصوری دانشیار مهندسی شیمی، دانشگاه ایلام Journal Article 2025 05 25 This study focused on developing a stable, effective CO₂ adsorbent from Astragalus biomass for industrial gas treatment. First, the Astragalus root was carbonized at 600°C in a nitrogen and activated with phosphoric acid to produce porous activated carbon (with a specific surface area of 518.34 m2/g and an average pore diameter of 2.46 nm). Then, it was modified with magnesium oxide nanoparticles prepared by the co-precipitation method. For carbon dioxide absorption, cylindrical monoliths (4×5 cm) were fabricated using polyvinyl alcohol binder. Experiments in a pilot reactor with a mixed gas (10% CO2 and 90% N2) showed that the CO2 adsorption capacity at operating conditions (25 °C and 1 bar pressure) reached 1.355 mmol/g, which was improved due to the combination of physical (porosity) and chemical (magnesium carbonate formation) adsorption. The fractional order kinetic model (R2 > 0.999) and Freundlich isotherm (R2 > 0.998 at temperatures (25 to 85 °C) were the best fit to the data. This monolith was introduced as a promising option for large-scale industrial CO2 adsorption due to its low cost, structural stability, and high efficiency. این مطالعه با هدف ساخت جاذب پایدار و مؤثر برای جذب کربن‌دی‌اکسید از گازهای صنعتی، از زیست‌تودۀ گیاه گون انجام‌شده‌است. ابتدا ریشۀ گون در دمای ۶۰۰ درجۀ سلسیوس در محیط نیتروژن کربونیزه و با اسید فسفریک فعال‌شد تا کربن فعال متخلخل (با سطح ویژۀ 518/34 مترمربع بر گرم و میانگین قطر منافذ 2/46 نانومتری) تولیدشود. سپس، با نانوذرات اکسید منیزیم تهیه‌شده با روش هم‌رسوبی اصلاح‌شد. برای جذب کربن‌دی‌اکسید، مونولیت‌های استوانه‌ای (۴×۵ سانتیمتر) بااستفاده‌از بایندر پلی‌وینیل الکل ساخته‌شدند. آزمایش‌ها در راکتور نیمه‌صنعتی با گاز ترکیبی (۱۰% CO2 و ۹۰% N2 ) نشان داد که ظرفیت جذب CO2 در شرایط عملیاتی (۲۵ درجۀ سلسیوس و فشار ۱ بار) به mmol/g 1/355 می‌رسد که به‌دلیل ترکیب جذب فیزیکی (تخلخل‌ها) و شیمیایی (تشکیل کربنات منیزیم) بهبودیافته‌است. مدل سینتیکی مرتبۀ کسری (0/999>R2 ) و ایزوترم فرندلیچ (0/998>R2 ) در دماهای (۲۵ تا ۸۵ درجۀ سلسیوس) بهترین تطابق با داده‌ها را داشتند. این مونولیت به‌دلیل هزینۀ پایین، پایداری ساختاری و کارایی بالا، گزینه‌ای امیدوارکننده برای جذب صنعتی CO2 در مقیاس بزرگ معرفی‌شد.

https://www.ijche.ir/article_229870_04c0720d9e97716c613e00c0ab524de4.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Design of an Inclined Weir-Type Solar Still for Purifying Seasonal Water Reservoirs (Hootak) to Provide Healthy Drinking Water طراحی آب‌شیرین‌‌کن خورشیدی شیبدار بنددار برای تصفیۀ آبگیرهای فصلی (هوتک) به‌منظور تأمین آب شرب بهداشتی 113 124 231087 10.22034/ijche.2025.533646.1532 FA حمید مقدم دیمه استادیار مهندسی شیمی، دانشگاه سیستان و بلوچستان محسن صمیمی دانشیار مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی کرمانشاه Journal Article 2025 07 10 Access to safe and clean water remains a major global challenge, with a significant portion of the world's population lacking sufficient sources of safe and sanitary water. This study aims to investigate the use of solar desalination as a sustainable and cost-effective method for treating available unsafe water in remote and sparsely populated area for providing safe drinking water. However, due to the lack of sustainable energy sources and the remoteness of such areas, these highly polluted and unhealthy water sources are unfortunately used for drinking purposes without any purification process. In this study, an inclined basin-type solar desalination system with three installation angles (10°, 20°, and 30°) was employed to purify unhealthy water. Furthermore, the efficiency of solar desalination in reducing or eliminating microbial contamination, a largely underexplored aspect, was specifically examined. The results of the analyses showed that the produced freshwater was completely free of microbial contamination and therefore safe for drinking. The highest yield was observed at a 20° angle, with a production rate of 2750 mL/m²/day. دسترسی به آب سالم و پاک همچنان یک چالش بزرگ جهانی است؛ به‌طوری‌که بخش قابل توجهی از جوامع بشری از منابع آب سالم و بهداشتی کافی برخوردار نیستند. هدف از این تحقیق بررسی استفاده از شیرین‌سازی خورشیدی به‌عنوان روشی پایدار و مقرون‌به‌صرفه برای تصفیۀ آب غیر سالم در دسترس در مناطق دورافتاده و کم‌جمعیت با هدف تأمین آب شرب بهداشتی است. این در‌حالی‌است که باتوجه‌به نبود منابع پایدار انرژی و دورافتادگی چنین مناطقی، منابع آبی بسیار آلوده و ناسالم در برخی موارد بدون هیچ‌گونه عملیات تصفیه‌ای برای مصارف شرب استفاده‌می‌شود. در این تحقیق، از آب شیرین‌کن خورشیدی شیبدار بند‌دار برای تصفیۀ آب غیر بهداشتی در سه زاویۀ نصب 10، 20 و 30 درجه استفاده‌شد. همچنین، کارامدی شیرین‌سازی خورشیدی در کاهش یا حذف کامل بار میکروبی- به‌عنوان موضوعی که تاکنون بسیار کمتر به آن پرداخته‌شده‌است- بررسی‌شد. نتایج آنالیزها نشان‌ داده که آب شیرین تولیدشده عاری از هرگونه بار میکروبی است و بنابراین، از نظر بهداشتی برای آشامیدن کاملاً سالم است. همچنین، بیشترین میزان تولید در زاویۀ 20 درجه و برابر با 2750 میلی‌لیتر بر متر مربع در روز بوده‌است.

https://www.ijche.ir/article_231087_eae7c907561b1eea28164763e47be002.pdf

انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Laboratory-Scale Treatment of Pharmaceutical Wastewater Containing Antibiotics Using the Fenton Advanced Oxidation Process تصفیۀ آزمایشگاهی فاضلاب دارویی حاوی آنتی‌بیوتیک بااستفاده‌از فرایند اکسایش پیشرفتۀ فنتون 125 135 232433 10.22034/ijche.2025.534536.1535 FA فریبا استوار استادیار شیمی تجزیه، پژوهشکدۀ محیط زیست جهاد دانشگاهی محدثه توکلی دانشجوی دکتری شیمی تجزیه، پژوهشکدۀ محیط زیست جهاد دانشگاهی نیلوفر عابدین زاده استادیار محیط زیست، پژوهشکدۀ محیط زیست جهاد دانشگاهی صدرا یوسف زاده لختکی کارشناس شیمی کاربردی، دانشگاه گیلان Journal Article 2025 07 20 Antibiotics are extensively used in pharmaceutical industries and hospitals, leading to the discharge of wastewater containing high levels of these pollutants. In this study, the treatability of pharmaceutical wastewater containing a mixture of three antibiotics clarithromycin, cefixime, and oxytetracycline was investigated using the Fenton advanced oxidation process. The raw wastewater had an initial chemical oxygen demand (COD) of approximately 570 mg/L and a biochemical oxygen demand (BOD) of about 305 mg/L. COD was selected as the target parameter for treatment efficiency assessment. Key operational parameters, including initial pH, hydrogen peroxide (H₂O₂) concentration, ferrous ion (Fe²⁺) dosage, and reaction time, were evaluated to determine their effects on COD removal. Optimization results showed that the best removal was achieved at pH 3, H₂O₂ concentration of 250 mg/L, Fe²⁺ concentration of 500 mg/L, and a reaction time of 45 minutes, with an optimal Fe²⁺/H₂O₂ ratio of 2. Under these conditions, approximately 90% of COD was removed, reducing the final COD to about 56 mg/L. These results indicate that the Fenton process is highly effective for treating antibiotic-contaminated pharmaceutical wastewater to meet environmental discharge standards. در صنایع دارویی و بیمارستان‌ها آنتیبیوتیکها کاربرد زیاد دارند و پساب این صنایع، دارای مقدار زیادی از این آلاینده‌ها است. در این پژوهش، بررسی میزان تصفیه‌پذیری پساب دارویی ترکیبی از سه آنتیبیوتیک کلاریترومایسن، سفیکسیم و اکسی‌تتراسایکلین با‌استفاده‌از فرایند اکسایش پیشرفتۀ فنتون مطالعه‌شد. مقدار اکسیژن‌خواهی شیمیایی (COD) نمونۀ پساب خام حدودmg/L 570 و اکسیژن‌خواهی بیولوژیکی (BOD) آن حدود mg/L 305 آنالیزشد. شاخصCOD به‌عنوان مشخصۀ هدف انتخاب‌شد. در فرایند فنتون مشخصه‌های تأثیرگذار مانند اثر pH اولیه، غلظت اکسیدکنندۀ هیدروژن پراکسید (H2O2)، غلظت کاتالیزور Fe2+و زمان انجام واکنش در حذف COD آنتیبیوتیکها، بررسی‌ و سپس، شرایط بهینه برای هر کدام از مشخصه‌ها تعیین‌شد. براساس نتایج، مقادیر بهینـۀ شاخص‌های عملیاتی فراینـد فنتون شامل غلظت اکسنده برابر باmg/L 250، کاتالیزور Fe2+ با غلظت mg/L500، pH برابر با 3 و زمان انجام واکنش 45 دقیقه بود و نسبت بهینۀ Fe2+/H2O2 برابر با 2 به‌دست‌آمد. در شرایط بهینه، مقدار حذف آلودگی COD پساب دارای آنتی‌بیوتیک‌های مورد نظر با فرایند اکسایش پیشرفتۀ فنتون، حدود 90 درصد با COD خروجی حدود mg/L 56 حاصل‌شد. نتایج، بیانگر این نکته است که می‌توان بااستفاده‌از فرایند تصفیۀ اکسایش پیشرفته به‌روش فنتون، پساب صنایع دارویی حاوی آنتی‌بیوتیک را تصفیه‌کرد و به مقادیر بار آلایندگی COD کمتر از استاندارد محیط زیستی برای تخلیۀ پساب تصفیه‌شده به آب‌های سطحی دست‌یافت.

https://www.ijche.ir/article_232433_2c4de9de2025843b3102f0163703e1c3.pdf