انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 مقالات آماده انتشار 2026 07 19 Hydrogen Generation via Sodium Borohydride Hydrolysis: An Overview of Nickel and Cobalt Catalysts هیدرولیز سدیم بوروهیدرید جهت تولید هیدروژن: مروری بر کاتالیست‌های مبتنی بر نیکل و کبالت 247539 10.22034/ijche.2026.575280.1596 FA محمد احمدی گروه شیمی کاربردی، دانشکده شیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران علی طاهری نجف آبادی گروه شیمی کاربردی، دانشکده شیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران مهران رضایی گروه صنایع پتروشیمی، دانشکده مهندسی شیمی نفت و گاز، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Journal Article 2026 04 25 Hydrogen is considered one of the most promising clean energy carriers owing to its high gravimetric energy density and carbon-free utilization. Among various hydrogen production routes, sodium borohydride hydrolysis has attracted considerable attention as an efficient method under mild operating conditions. This review comparatively evaluates the performance of Ni- and Co-based catalysts supported on different carbon materials, including carbon quantum dots, graphitic carbon nitride, and carbon nanotubes. The results indicate that the support type and active phase characteristics significantly influence particle dispersion, porous structure, and catalytic performance. Reported studies indicate that catalysts based on carbon quantum dots demonstrate relatively higher activity, with a hydrogen generation rate of 28751 mL min⁻¹ gcat⁻¹ and an activation energy of 25.48 kJ mol⁻¹. Nevertheless, challenges associated with catalyst stability, particle agglomeration, and scalability remain major obstacles to practical applications. هیدروژن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین حامل‌های انرژی پاک، به دلیل چگالی انرژی جرمی بالا و عدم انتشار کربن در محل مصرف، نقش مهمی در گذار به سامانه‌های انرژی پایدار ایفا می‌کند. در این راستا، هیدرولیز سدیم بورهیدرید به‌عنوان روشی کارآمد برای تولید هیدروژن در شرایط ملایم موردتوجه قرار گرفته است. در این مقاله مروری، عملکرد کاتالیست‌های مبتنی بر نیکل و کبالت تثبیت‌شده بر پایه‌های کربنی مختلف، شامل نقاط کوانتومی کربنی، گرافیت نیترید کربن و نانولوله‌های کربنی، به‌صورت تطبیقی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که نوع پایه و ویژگی‌های فاز فعال تأثیر قابل‌توجهی بر پراکندگی ذرات، ساختار تخلخل و عملکرد کاتالیستی دارند. کاتالیست‌های مبتنی بر نقاط کوانتومی کربنی عملکردی برجسته نشان داده‌اند، به‌طوری که نرخ تولید هیدروژن ۲۸۷۵۱ میلی‌لیتر بر دقیقه بر گرم کاتالیست و انرژی فعال‌سازی ۲۵.۴۸ کیلوژول بر مول گزارش شده است. بااین‌حال، چالش‌های مرتبط با پایداری، تجمع ذرات و مقیاس‌پذیری همچنان پابرجا است.