انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 146 2026 08 23 Thermodynamic Optimization of Cooling Crystallization of Pharmaceutical and Non‑Pharmaceutical Compounds for Finding the Optimum Solvent بهینه‌سازی ترمودینامیکی کریستالیزاسیون (بلورِش) سرمایشی مواد مؤثرۀ دارویی و غیر دارویی برای یافتن حلال بهینه 129 148 240588 10.22034/ijche.2026.552542.1558 FA جابر یوسفی سیف استادیار مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی همدان Journal Article 2025 10 11 <em>In the pharmaceutical industry, solvents account for approximately 80-90% of total material consumption. Selecting the optimum solvent and its binary or ternary mixtures in laboratory experiments requires considerable time and cost. Therefore, the use of semi‑predictive thermodynamic models can overcome these limitations. In this study, the UNIQUAC‑SAC activity‑coefficient model, which is a segment‑based thermodynamic model, was employed to model the solubility of 123 solid pharmaceutical and non‑pharmaceutical compounds. First, using reported experimental solubility data, the contribution of conceptual segments for each compound was determined through optimization. These segments were then used to identify the solvent that provides the highest solubility. The obtained results show that the UNIQUAC‑SAC model is a practical thermodynamic model that can be effectively used in the conceptual design stage of pharmaceutical processes for selecting the optimum solvent.</em> <em><span lang="FA">حلال مصرفی در صنعت داروسازی تقریباً بین 90-80 درصد از مواد مصرفی را به‌خود اختصاص‌می‌دهد. انتخاب حلال بهینه و همچنین، ترکیب دوتایی و سه‌تایی آن‌ها در آزمایشگاه نیازمند زمان و هزینۀ قابل ‌توجهی است. ازاین‌رو، استفاده‌از مدل‌های ترمودینامیکی نیمه‌پیش‌بینی‌کننده می‌تواند این محدودیت را رفع‌کند. مدل ضریب فعالیت یونیکواک به‌عنوان یک مدل ضریب فعالیت سگمنتی (</span></em><em><span dir="LTR">UNIQUAC-SAC</span></em><em><span lang="FA">) برای مدل‌سازی حلالیت 123 ترکیب جامد دارویی و غیر دارویی استفاده‌شد. ابتدا، بااستفاده‌از داده‌های حلالیت تجربی گزارش‌شده، سهم بخش‌های مفهومی برای هر ترکیب از راه بهینه‌سازی تعیین‌شد. این سگمنت‌ها برای پیداکردن حلالی که بتواند بیشترین مقدار حلالیت را داشته‌باشد، استفاده‌شد. نتایج نشان‌می‌دهد که مدل </span></em><em><span dir="LTR">UNIQUAC-SAC</span></em><em> <span lang="FA">یک مدل ترمودینامیکی کاربردی است که می‌تواند در طراحی مفهومی فرایندهای دارویی در انتخاب حلال بهینه، استفاده‌شود.</span></em> https://www.ijche.ir/article_240588_2c7b98b3e81a7630036341ca8f954ec8.pdf