انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Laboratory-Scale Treatment of Pharmaceutical Wastewater Containing Antibiotics Using the Fenton Advanced Oxidation Process تصفیۀ آزمایشگاهی فاضلاب دارویی حاوی آنتی‌بیوتیک بااستفاده‌از فرایند اکسایش پیشرفتۀ فنتون 125 135 232433 10.22034/ijche.2025.534536.1535 FA فریبا استوار استادیار شیمی تجزیه، پژوهشکدۀ محیط زیست جهاد دانشگاهی محدثه توکلی دانشجوی دکتری شیمی تجزیه، پژوهشکدۀ محیط زیست جهاد دانشگاهی نیلوفر عابدین زاده استادیار محیط زیست، پژوهشکدۀ محیط زیست جهاد دانشگاهی صدرا یوسف زاده لختکی کارشناس شیمی کاربردی، دانشگاه گیلان Journal Article 2025 07 20 Antibiotics are extensively used in pharmaceutical industries and hospitals, leading to the discharge of wastewater containing high levels of these pollutants. In this study, the treatability of pharmaceutical wastewater containing a mixture of three antibiotics clarithromycin, cefixime, and oxytetracycline was investigated using the Fenton advanced oxidation process. The raw wastewater had an initial chemical oxygen demand (COD) of approximately 570 mg/L and a biochemical oxygen demand (BOD) of about 305 mg/L. COD was selected as the target parameter for treatment efficiency assessment. Key operational parameters, including initial pH, hydrogen peroxide (H₂O₂) concentration, ferrous ion (Fe²⁺) dosage, and reaction time, were evaluated to determine their effects on COD removal. Optimization results showed that the best removal was achieved at pH 3, H₂O₂ concentration of 250 mg/L, Fe²⁺ concentration of 500 mg/L, and a reaction time of 45 minutes, with an optimal Fe²⁺/H₂O₂ ratio of 2. Under these conditions, approximately 90% of COD was removed, reducing the final COD to about 56 mg/L. These results indicate that the Fenton process is highly effective for treating antibiotic-contaminated pharmaceutical wastewater to meet environmental discharge standards. در صنایع دارویی و بیمارستان‌ها آنتیبیوتیکها کاربرد زیاد دارند و پساب این صنایع، دارای مقدار زیادی از این آلاینده‌ها است. در این پژوهش، بررسی میزان تصفیه‌پذیری پساب دارویی ترکیبی از سه آنتیبیوتیک کلاریترومایسن، سفیکسیم و اکسی‌تتراسایکلین با‌استفاده‌از فرایند اکسایش پیشرفتۀ فنتون مطالعه‌شد. مقدار اکسیژن‌خواهی شیمیایی (COD) نمونۀ پساب خام حدودmg/L 570 و اکسیژن‌خواهی بیولوژیکی (BOD) آن حدود mg/L 305 آنالیزشد. شاخصCOD به‌عنوان مشخصۀ هدف انتخاب‌شد. در فرایند فنتون مشخصه‌های تأثیرگذار مانند اثر pH اولیه، غلظت اکسیدکنندۀ هیدروژن پراکسید (H2O2)، غلظت کاتالیزور Fe2+و زمان انجام واکنش در حذف COD آنتیبیوتیکها، بررسی‌ و سپس، شرایط بهینه برای هر کدام از مشخصه‌ها تعیین‌شد. براساس نتایج، مقادیر بهینـۀ شاخص‌های عملیاتی فراینـد فنتون شامل غلظت اکسنده برابر باmg/L 250، کاتالیزور Fe2+ با غلظت mg/L500، pH برابر با 3 و زمان انجام واکنش 45 دقیقه بود و نسبت بهینۀ Fe2+/H2O2 برابر با 2 به‌دست‌آمد. در شرایط بهینه، مقدار حذف آلودگی COD پساب دارای آنتی‌بیوتیک‌های مورد نظر با فرایند اکسایش پیشرفتۀ فنتون، حدود 90 درصد با COD خروجی حدود mg/L 56 حاصل‌شد. نتایج، بیانگر این نکته است که می‌توان بااستفاده‌از فرایند تصفیۀ اکسایش پیشرفته به‌روش فنتون، پساب صنایع دارویی حاوی آنتی‌بیوتیک را تصفیه‌کرد و به مقادیر بار آلایندگی COD کمتر از استاندارد محیط زیستی برای تخلیۀ پساب تصفیه‌شده به آب‌های سطحی دست‌یافت.

https://www.ijche.ir/article_232433_2c4de9de2025843b3102f0163703e1c3.pdf