انجمن مهندسی شیمی ایران مهندسی شیمی ایران 1735-5400 25 145 2026 06 22 Estimating NRTL Parameters via PSO Algorithm for Dibenzothiophene Extraction from Fuel Using Deep Eutectic Solvent تخمین مشخصه‌های مدل NRTL با الگوریتم PSO در جداسازی دی‌بنزوتیوفن از سوخت با حلال یوتکتیک 41 52 226111 10.22034/ijche.2025.501285.1492 FA حامد کاظمی گلباغی دانشجوی دکتری مهندسی شیمی، دانشگاه صنعت نفت وحید محبی دانشیار مهندسی شیمی، دانشگاه صنعت نفت 0000-0003-0950-4646 Journal Article 2025 01 21 Separation of sulfur-containing compounds from fuel remains one of the major challenges in crude oil refining processes. Extractive desulfurization using deep eutectic solvents (DES) has gained the attention of researchers as an effective method for removing these compounds from fuel. In this study, binary interaction parameters of the Non-Random Two-Liquid (NRTL) model were estimated using equilibrium solubility data of dibenzothiophene in the model fuel and the eutectic solvent (choline chloride and diethylene glycol), applying the Particle Swarm Optimization (PSO) algorithm. Subsequently, the developed thermodynamic model was employed to predict the extractive desulfurization performance. Modeling results indicate that the separation efficiency increases at lower temperatures and with a higher solvent-to-fuel ratio. Specifically, at 20 °C, increasing the solvent ratio from 0.1 to 3 led to an increase in DBT removal from 1.9% to 37%, while at 60 °C, the efficiency increased from 1.7% to 34%. جداسازی ترکیبات گوگردیِ همراه سوخت از چالش‌های بزرگ در فرایندهای پالایش نفت خام است. گوگردزدایی استخراجی بااستفاده‌از حلال‌های یوتکتیک عمیق، به‌عنوان روشی مؤثر برای حذف این ترکیبات از سوخت، نظر محققان را جلب‌کرده‌است. در این مقاله، ضریب‌های مدل ترمودینامیکی غیرتصادفی دو مایع بااستفاده‌از دادههای تعادلی حلالیت دیبنزوتیوفن در دو فاز سوخت مدل و حلال یوتکتیک (کولینکلراید و دیاتیلن‌گلایکول) با به کارگیری الگوریتم ازدحام ذرات استخراج‌شده‌است. سپس، بااستفاده‌از مدل ترمودینامیکی بهدست‌آمده، به پیشبینی فرایند گوگردزدایی استخراجی پرداخته‌شده‌است. نتایج مدل‌سازی نشان‌می‌دهد که بازدهی جداسازی در دماهای پایین‌تر بیشتر است و با افزایش نسبت حلال به سوخت، به‌طور قابل توجهی افزایش‌می‌یابد؛ بهطوری‌که در دمای °C20 ،با افزایش نسبت حلال از 0/1 به 3 موجب افزایش بازده جداسازی از 1/9% به 37% شد، درحالی‌که در دمای °C60، این مقدار از 1/7% به 34% افزایش‌یافت.

https://www.ijche.ir/article_226111_40981930a09c373e5cd4acaba094ecd6.pdf